Οι Προκλήσεις και οι Προοπτικές της Ελληνικής Οικονομίας
Διεθνές Περιβάλλον και Επιπτώσεις
Η πρόσφατη ανακοίνωση της Κυβέρνησης των ΗΠΑ σχετικά με την επιβολή υψηλών δασμών θα μπορούσε να επιφέρει σημαντικές αβεβαιότητες και κινδύνους για την ελληνική οικονομία. Αυτό επισημαίνει η Ετήσια Έκθεση του Διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος, η οποία παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια της ετήσιας γενικής συνέλευσης των μετόχων. Οι αυξήσεις δασμών ενδέχεται να οδηγήσουν σε έναν γενικευμένο εμπορικό πόλεμο, γεγονός που προκαλεί ανησυχία για τις μελλοντικές εξελίξεις στην οικονομική και εμπορική δραστηριότητα.
Ρυθμός Ανάπτυξης
Παρά τις προκλήσεις, η Τράπεζα της Ελλάδος διατήρησε αμετάβλητη την πρόβλεψή της για τον ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας το 2025 στο 2,3%, ένα ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από το μέσο όρο της ευρωζώνης. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή συνοδεύεται από επιφυλάξεις, καθώς η ποσοτικοποίηση των επιπτώσεων ενός εμπορικού πολέμου είναι εξαιρετικά περίπλοκη και εξαρτάται από πολλές μεταβλητές, όπως η διάρκεια και η ένταση των μέτρων των χωρών που εμπλέκονται, και η ικανότητα των οικονομιών να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες.
Έμμεσες Επιπτώσεις και Επενδυτική Αβεβαιότητα
Ο Γιάννης Στουρνάρας, Διοικητής της ΤτΕ, τόνισε ότι, αν και η Ελλάδα έχει περιορισμένη άμεση εξάρτηση από τις ΗΠΑ, ενδέχεται να δεχτεί έμμεσες πιέσεις. Ο λόγος είναι ότι μια καθολική επιβράδυνση στο παγκόσμιο εμπόριο μπορεί να μειώσει τη ζήτηση για ελληνικά προϊόντα και υπηρεσίες, περιορίζοντας τις προοπτικές ανάπτυξης. Επιπλέον, η αυξημένη αβεβαιότητα στις αγορές αποθαρρύνει τις επενδύσεις, καθώς πολλές επιχειρήσεις αποφεύγουν να αναλάβουν κινδύνους σε μια ασταθή οικονομική ατμόσφαιρα.
Δημοσιονομική Πολιτική και Μεταρρυθμίσεις
Ο διοικητής της ΤτΕ ανέφερε ότι η απάντηση στις προκλήσεις αυτές βρίσκεται στη συνέχιση μιας αξιόπιστης δημοσιονομικής πολιτικής, στην προσέλκυση επενδύσεων και στην υλοποίηση μεταρρυθμίσεων που θα ενισχύσουν την παραγωγικότητα. Σημείωσε ότι η Ελλάδα πρέπει να προχωρήσει σε έναν βιώσιμο αναπτυξιακό μοντέλο, το οποίο θα βασίζεται στη διαφοροποίηση της παραγωγικής βάσης και στην ανάπτυξη τομέων με υψηλή προστιθέμενη αξία, όπως η καινοτομία και οι παραγωγικές επενδύσεις.
Καθυστέρηση στον Τομέα της Δικαιοσύνης
Ο Γιάννης Στουρνάρας επισήμανε τη σημασία των συνεχών μεταρρυθμίσεων για την ενίσχυση της επενδυτικής εμπιστοσύνης. Ωστόσο, προειδοποίησε για τις καθυστερήσεις που παρατηρούνται στον τομέα της Δικαιοσύνης, που επηρεάζουν την αποδοτική λειτουργία των θεσμών. Παρά τις βελτιώσεις των τελευταίων ετών, η Ελλάδα εξακολουθεί να κατέχει χαμηλή κατάταξη σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες σε τομείς όπως το κράτος δικαίου, η ταχύτητα απονομής δικαιοσύνης και η προβλεψιμότητα των νόμων.
Ανταγωνιστικότητα και Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών
Αξιοσημείωτο είναι ότι οι αρνητικές εξελίξεις συνεχίζονται και στην ισοσκελισμένη ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας. Το 2024, παρατηρήθηκε μικρή επιδείνωση της διεθνούς ανταγωνιστικότητας, που σχετίζεται με την ανατίμηση του ευρώ και τους χαμηλότερους μισθούς στο εσωτερικό σε σχέση με την υπόλοιπη ευρωζώνη. Ακόμα, η ανακύκλωση του εργασιακού κόστους ανά μονάδα προϊόντος επηρεάστηκε αρνητικά από την κυρίαρχη αύξηση της παραγωγικότητας στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Επιπλέον, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παρουσίασε διεύρυνση του ελλείμματος στο 6,4% του ΑΕΠ, μια εξέλιξη που εγείρει ανησυχίες για την οικονομική σταθερότητα της χώρας.
Βελτίωση του Τραπεζικού Συστήματος
Ωστόσο, υπάρχει και θετικός αντίκτυπος στον τραπεζικό τομέα, με τον Γιάννη Στουρνάρα να τονίζει τη βελτίωση των θεμελιωδών μεγεθών των πιστωτικών ιδρυμάτων. Αυτό έχει επιτρέψει στις συστημικές τράπεζες να διανείμουν μέρισμα για πρώτη φορά μετά από δεκαπέντε χρόνια. Ο δημιουργημένος “πέμπτος πόλος”, που προήλθε από τις αυξήσεις κεφαλαίου των μικρότερων τραπεζών και τη συγχώνευση της Παγκρήτιας Τράπεζας με την Τράπεζα Αττικής, έχει εντείνει τον ανταγωνισμό στον τραπεζικό τομέα και έχει διευρύνει τις δυνατότητες χρηματοδότησης για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.