Ο Κούρος των Προβάτων του Γεράσιμου Παναγή Ξένου στα Ζόλα της Θηνιάς

21 Ιουνίου 2025

Γεράσιμος Σωτ. Γαλανός

Σάββατο, 21 Ιουνίου 2025, και η μέρα προμηνύονταν ιδιαίτερα ζεστή, καθώς ο ήλιος πλησιάζει το μεσούρανο. Είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω στον κούρο των προβάτων του Γεράσιμου Παναγή Ξένου, που πραγματοποιείται στα Ζόλα της Θηνιάς. Η εμπειρία αυτή είχε αντικείμενο την παραδοσιακή τέχνη της κουράς των ζωντανών, μια διαδικασία που συνδυάζει την παράδοση με την σύγχρονη τεχνολογία.

Η Διαδρομή προς τον Κούρο

Καθώς περπατούσα από τα Ζόλα προς την παραλία της Αγίας Κυριακής, η διαδρομή μου προσέφερε εκπληκτικές εικόνες της φύσης. Έστριψα σε έναν παράδρομο, που με οδήγησε στον τσάρκο όπου θα γινόταν ο κούρος. Το τοπίο ήταν μαγευτικό, με ανθισμένες μυρσίνες, πράσινα φυλλώματα και χρωματιστά λουλούδια, δημιουργώντας ένα φυσικό μωσαϊκό. Οι αγράμπελες, με τα λεπτεπίλεπτα κλαδιά τους, δημιουργούσαν μία εντυπωσιακή εικόνα κατά μήκος του χωμάτινου δρόμου, που έμοιαζε με φυτικούς πολυελαίους.

Ο φωτογραφικός μου φακός αποτύπωνε τη φυσική ομορφιά του τοπίου. Κορμοί από ελιές, κυπαρίσσια που στέκονται κατάσαρκα στον ήλιο και πολύχρωμα άνθη συνέθεταν ένα υπέροχο σκηνικό. Δίπλα στον δρόμο, το χαντάκι μιας μικρής χαράδρας περίμενε να γεμίσει με νερό, καθώς οι κροκάλες φάνταζαν όπως ζυμαρένια ψωμιά στο έδαφος. Στην ατμόσφαιρα επικρατούσε μια φυσική ηρεμία και ενθουσιασμός για τον επικείμενο κούρο.

Η Πραγματοποίηση του Κούρου

Οι τσοπαναραίοι ετοιμάζονταν κάτω από τη σκιά της μεγάλης ελιάς. Νέοι άνδρες που είχαν διδαχθεί την τέχνη της κουράς από τους παλαιότερους, συμμετείχαν με ενθουσιασμό στην εκδήλωση. Η παραδοσιακή αυτή διαδικασία, που παλαιότερα γινόταν με χειροκίνητες ψαλίδες, έχει σήμερα εξελιχθεί και γίνεται με ηλεκτρικές μηχανές ειδικά σχεδιασμένες για το κούρεμα των ζώων.

Στον τσάρκο, τα πρόβατα, αφέθηκαν στα χέρια των βοηθών, οι οποίοι τα κρατούσαν και τα παρέδιδαν στους κουρείς. Τα πρόβατα είναι σχετικά ήρεμα κατά τη διάρκεια της κουράς, αλλά οι τσοπαναραίοι γνωρίζουν πως διατηρούν μια ισχυρή προσωπικότητα. Αντίθετα, τα γίδια χρειάζονται περισσότερο προγραμματισμό και οργάνωση, καθώς είναι πιο ανεξάρτητα και ενεργητικά στη συμμετοχή τους.

Μια Συλλογική Εμπειρία

Ο κούρος των προβάτων ήταν όχι μόνο μια πράξη συνεργασίας, αλλά και μια ευκαιρία για τους τσοπαναραίους να ανταλλάξουν απόψεις για τη τοπική κτηνοτροφία και τις εργασίες τους. Οι συζητήσεις γίνονταν σε φιλικό και χαλαρό κλίμα, ενισχύοντας τη μεταξύ τους αλληλεγγύη.

Οι φωτογραφίες που τράβηξα κάτω από τη μεγάλη ελιά, στο ζωντανό τοπίο των Ζολών, αποτύπωσαν τη μαγεία του χώρου. Το παιχνίδισμα του φωτός και οι ήχοι των προβάτων και των κριαριών δημιουργούσαν μια μοναδική ατμόσφαιρα. Σκέφτηκα τους στίχους του Κώστα Κρυστάλλη, ενός ποιητή που έχει εξυμνήσει τη ζωή στο βουνό και τις παραδόσεις της υπαίθρου.

Ανάμεσα σε αυτές τις φυσικές ομορφιές και τις αναμνήσεις, παρατήρησα το πρόσωπο του Μάκη Ξένου. Ο Μάκης, φυσιογνωμία που συνδυάζει τη σοφία του παρελθόντος με τη ζωντάνια του παρόντος, μού φάνηκε σαν ο σύγχρονος Βάκχος της Θηνιάς, με την αυθεντικότητα και την καλοσύνη που εκπέμπει, αποκαλύπτοντας τη βαθιά του σύνδεση με τη γη και τη φύση.