Η Σημασία της Συνέπειας και των Συνεπειών στην Ελληνική Κοινωνία

Στην Ελλάδα του 2025, μια αυξανόμενη ανησυχία κατακλύζει τους πολίτες, η οποία εκδηλώνεται μέσα από θυμό και απογοήτευση: Το φαινόμενο κατά το οποίο όποιος είναι σωστός και προσπαθεί να τηρεί τις υποχρεώσεις του πληρώνει το τίμημα της τιμιότητάς του. Αυτοί που προσπαθούν να είναι εντάξει με τις υποχρεώσεις τους – είτε πρόκειται για τις εφορίες, τις τράπεζες ή τα ασφαλιστικά ταμεία – βρέθηκαν να κυνηγιούνται πιο σφοδρά από όλους. Και όχι γιατί έκαναν κάτι λάθος, αλλά γιατί αποτελούν εύκολους στόχους.

Ο συνεπής πολίτης φαίνεται να είναι ο πιο ευάλωτος στο σύστημα. Είναι αυτός που θα πληρώσει, που δεν θα αρνηθεί τις ευθύνες του και που δεν θα δημιουργήσει φασαρία. Όταν, ωστόσο, προκύψει μια δυσκολία – όπως ένα απρόβλεπτο έξοδο ή μια καθυστέρηση στην καταβολή μισθού – αυτός αντιμετωπίζει ειδοποιήσεις, απειλές και προσαυξήσεις. Για ποιο λόγο; Διότι είναι πάντα διαθέσιμος και έτσι γίνεται το εύκολο θύμα της γραφειοκρατίας και της τυφλής εφαρμογής των κανόνων.

Αντίθετα, οι πολίτες που αποφεύγουν συστηματικά τις υποχρεώσεις τους – δηλώνοντας ψευδή εισοδήματα και χρωστώντας χωρίς πρόθεση να πληρώσουν – φαίνεται να είναι ατιμώρητοι. Καμιά πίεση, κανένας έλεγχος. Σαν να προστατεύονται από ένα πέπλο ασυλίας που πηγάζει από την αδράνεια του κράτους.

Το αποτέλεσμα αυτού του φαινομένου είναι ένα μήνυμα που διαβρώνει το κοινωνικό συμβόλαιο: «Μην είσαι σωστός. Δεν σε συμφέρει». Έτσι, η έννοια της συνέπειας χάνεται και η διάθεση για τιμιότητα μετατρέπεται σε μειονέκτημα. Η αδιαφορία για το νόμο γίνεται στρατηγική επιβίωσης.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι απλό, αλλά οδυνηρό: Πώς μπορεί να σταθεί μια κοινωνία όταν το λάθος ανταμείβεται και το σωστό διώκεται; Χρειαζόμαστε ένα νέο μοντέλο δικαιοσύνης και διαφορετική λειτουργία του κράτους, όχι απλώς πιο αυστηρό, αλλά και πιο δίκαιο. Σε αυτή τη νέα προσέγγιση, η συνέπεια δεν θα αποτελεί παγίδα αλλά θα αναγνωρίζεται και θα επιβραβεύεται. Διαφορετικά, σύντομα δεν θα μείνει κανείς να μάχεται για το «σωστό» και το σύστημα θα καταρρεύσει, οδηγώντας σε μια κατάσταση χάους.

Γιάννης Μηλιώτης